Galatasaray ve Türk sporuna adanan hayat: Ali Sami Yen

Galatasaray Kulübünün kurucusu ve Türk sporunun öncülerinden Ali Sami Yen, vefatının 69. yıl dönümünde anılıyor. Ünlü dilbilimci ve muharrir ...
Galatasaray Kulübünün kurucusu ve Türk sporunun öncülerinden Ali Sami Yen, vefatının 69. yıl dönümünde anılıyor.

Ünlü dilbilimci ve muharrir Şemsettin Sami’nin ikinci oğlu olan Ali Sami Yen, 20 Mayıs 1886’da İstanbul’da dünyaya geldi.

Birinci tahsilini babasından alan Yen, daha sonra babası tarafından Galatasaray Lisesine gönderildi. Lise tahsili sırasında periyodun siyasal, edebi ve sportif gelişmelerini yakından takip eden Yen, bir küme sınıf arkadaşıyla futbol kulübü kurma kararı aldı. Ali Sami Yen ve arkadaşları, 1905 yılının ekim ayında lisedeki bir edebiyat dersinde Galatasaray Kulübünü kurdu. Yen, kulübünün bir numaralı kurucu üyesi ve birinci lideri oldu.

Ali Sami Yen, Galatasaray’ın kuruluş amacını “Maksadımız İngilizler üzere toplu bir halde oynamak, bir renge ve bir isme malik olmak ve Türk olmayan grupları yenmek.” halinde belirtti.

Galatasaray’da şık çalımları ve kuvvetli driplingleriyle orta sahanın vazgeçilmez oyuncularından biri olduğu aktarılan Ali Sami Yen’in, 1907 yılının sonlarında Kadıköy ekibine karşı oynanılan ve 3-0 kazanılan maçta ayağı kırıldı. Yapılan uzun tedavilerin akabinde alanlara dönen Yen, artık eskisi üzere oynayamadığı için futbol mesleğine son verdi. 

– 14 yıl başkanlık yaptı 

Ali Sami Yen, Galatasaray Kulübünde toplamda 14 yıl başkanlık koltuğunda oturdu.

Yen, sarı-kırmızılı kulübün kuruluş yılı olan 1905’ten 1918 yılına dek 13 yıl aralıksız olarak başkanlık yaptı. Ali Sami Yen, kulüpte 1925’te de bir yıl başkanlık vazifesinde bulundu.

Ali Sami Yen, Osmanlı İmparatorluğu’nun güç bir süreçten geçtiği ve 1. Dünya Savaşı’nın yaşandığı bu devirde Galatasaray’ı başarılı bir halde yönetim etti.

Yen, ayrıyeten başkanlığı devrinde ülkede farklı spor branşlarının gelişmesi için kıymetli çalışmalar yaptı. 

– A Ulusal Kadro’nun birinci teknik direktörü 

Ali Sami Yen, A Ulusal Futbol Kadrosu’nun teknik yöneticiliğini yapan birinci isim oldu.

Türkiye, FIFA’ya üye olduktan sonra birinci maçını 26 Ekim 1923’te İstanbul Taksim Stadı’nda Romanya’yla oynadı.

Ali Sami Yen idaresindeki A Ulusal Kadro, müsabakada Romanya ile 2-2 berabere kaldı. 

– TİCİ ve TMOK başkanlığı 

Ali Sami Yen, 1922 tarihinde kurulan ve ülkenin birinci spor teşkilatı olan Türkiye Egzersiz Cemiyetleri İttifakının (TİCİ) başkanlığına getirildi.

Yen, bu periyotta tüm spor branşlarında federasyonların kurulmasına öncülük ederken, spor branşları için gerekli yönetmelikler de yabancı lisanlardan çeviri edilerek yürürlüğe kondu.

Ali Sami Yen, Olimpiyat Komitesi Lideri sıfatıyla 1924 Paris Olimpiyat Oyunları’na giden Türk afilesinin başında yer aldı.

Yen, 1926-1930 yıllarında da Türkiye Ulusal Olimpiyat Komitesinin (TMOK) başkanlığını yürüttü. 

– İlk spor müzesi ve birinci futbol kitabı 

Türkiye’de birinci spor müzesini kuran Ali Sami Yen, birebir vakitte birinci futbol kitabını yazan isim de oldu.

Yen’in 1915 yılında Kalamış’taki kulüp lokalinde kurduğu ve daha sonra Galatasaray Lisesine taşınan müze, Türkiye’nin birinci spor müzesi olarak kayıtlara geçti.

Ali Sami Yen’in yazdığı “Futbol Kitabı” isimli eser, 1927 yılında basıldı. Futbolun teknik ve bilimsel kurallarının yer aldığı kitap, Türkiye’de futbol alanında yazılan birinci kitap özelliği taşıyor. 

– 65 yaşında vefat etti 

Ali Sami Yen, 29 Temmuz 1951 yılında, 65 yaşında hayata gözlerini yumdu.

Yen’in naaşı, Feriköy Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Galatasaray’ın uzun yıllar maçlarını oynadığı ve 2011 yılında yıkılan Mecidiyeköy’deki stada Ali Sami Yen’in ismi verildi.

Sarı-kırmızılı grubun günümüzde maçlarını yaptığı Türk Telekom Stadı, Ali Sami Yen’in isminin verildiği spor kompleksinin içinde yer alıyor.

k

3 TL’ye dünyaları kazandılar. Sen de kazanmak için çabucak tıkla!