“Dağ Kazaları Araştırma İnceleme Komisyonu” raporunu hazırladı

Türkiye Dağcılık Federasyonu bünyesinde bahislerinde uzman bireyler tarafından 2018 yılında kurulan Dağ Kazaları Araştırma İnceleme Komitesi ...
Türkiye Dağcılık Federasyonu bünyesinde bahislerinde uzman bireyler tarafından 2018 yılında kurulan Dağ Kazaları Araştırma İnceleme Komitesi (DKAİK), raporunu hazırladı. 

Dağ kazalarının sebeplerini ortaya koymak üzere oluşturulan komite, kurulduğu günden bu yana Türkiye’deki kazaları inceledi. Raporunu tamamlayan DKAİK, dağ kazalarının sebeplerini “10 kök neden” başlığı altında tespit etti. Kurul, hazırlamış olduğu raporda bu kök nedenlere karşılık “10 öneri” de sundu.

Kaza nedenleri; “Organizasyonel eksiklikler”, “Faaliyetlerde bildirim eksiklikleri”, “Ekip uyumsuzluğu”, “Eğitim eksikliği”, “Malzeme ve ekipman yetersizliği”, “Faaliyetlerin planlamasında zamanlama eksiklikleri”, “Yanlış rota seçimi”, “Psikolojik, sosyolojik sıkıntılar, uygun olmayan alışkanlıklar”, “Fiziksel yetersizlikler” ve “Acil hareket planın yapılmaması” başlıkları altında toplandı.

“Dağ her vakit olduğu yerde duruyor, sen kâfi düzeyde olduğunda ya da kurallar olgunlaştığında tırman” ideolojisinin benimsenmesi gerektiği teklifler ortasında yer aldı.

Rapor, kazaların en aza indirilmesi için bu spora gönül vermiş dağcılık topluluğuna ve yeni başlayacak olanlara bilgilendirme niteliği taşıyor.

Türkiye Dağcılık Federasyonu Lideri Ersan Başar, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 2018-2020 yılları ortasında Türkiye’de meydana gelen dağ kazalarını inceleyen komitenin, kaza oluşumlarını 10 kök neden başlığı altında topladığını, ayrıca 10 teklif sunduğunu hatırlatarak, “Dağ kazalarının ana kök sebebinin eğitim yetersizliği olduğu görülmektedir.” dedi.

Türkiye Dağcılık Federasyonunun kurulduğu 1936 yılından bu yana çok ağır olarak dağcılık eğitimleri verildiğini belirten Başar, bu bahsin kıymetine dikkati çekti.

Başar, bilhassa Türkiye’de dağ kazalarının önlenmesi için eğitimin ardından sigorta sisteminin de kurulması gerektiğini tabir etti.

Dağcılık sporunda tertip ve planlamanın kıymetine işaret eden Başar, kulüplerin ve sportmenlerin bu mevzuda hassas davranmaları gerektiğini kaydetti.

Komitenin, dağ kazalarına ait tespit ettiği “10 kök neden” ile sunduğu “10 öneri” ise şöyle:

Kaza nedenleri

1- Organizasyonel eksiklikler;

– Faaliyet öncesi yapılması gerekenler.

– Faaliyet anında yapılması gerekenler.

– Faaliyet sonrası yapılması gerekenler.

2- Faaliyetlerde bildirim eksiklikleri;

– Yapılan faaliyetin resmi kurumlara bildirilmemiş olması.

3- Grup uyumsuzluğu;

– Grup olarak yapılan faaliyetlerde, takımının birbirini gereğince tanımaması.

4- Eğitim eksikliği;

– Faaliyetlerde, kullanılan ekipmanlar hakkında kâfi bilgi sahibi olmayan iştirakçilerin yer alması.

– Yapılacak faaliyetlerdeki rotalar hakkındaki bilgi yetersizliği.

5- Malzeme ve ekipman yetersizliği;

– Yapılan faaliyetlerdeki rotalara uygun kâfi gereç kullanım eksikliği.

– Faaliyetlerde kullanılacak ekipmanların gereksinime nazaran dağıtımlarının uygun ve kâfi formda yapılmamış olması.

6- Faaliyetlerin planlamasında zamanlama eksiklikleri;

– Birçok faaliyette mevsim koşullarına uygun tırmanışların yapılmamış olması.

– Faaliyetlerin süratli biçimde tamamlanmaya çalışılmış olması.

7- Yanlış rota seçimi;

– Faaliyetlerde tercih edilen rotaların gruba uygun olmayışı.

– Rota hakkında mevsimsel bilgi alınmamış olması.

8- Ruhsal, sosyolojik sıkıntılar, uygun olmayan alışkanlıklar;

– Son dönemelerde yaygınlaşan uygun olmayan alışkanlıkların faaliyetlerde kullanılması.

– Ruhsal sıkıntıları olan ve antidepresan kullanan şahısların faaliyetlere katılması ve yalnız kalması.

– Toplumda baskı altında kalan şahısların kişisel yahut gruplarla faaliyetlere katılması ve faaliyet sorumlularının bunlardan habersiz olması.

– Motivasyon eksikliği, yükseklik korkusu, çok öz inanç, unsur bağımlılığı.

9- Fizikî yetersizlikler;

– Faaliyetin yapılacağı rotaya nazaran uzman ve kâfi olunmaması.

– Uykusuzluk, çok yorgunluk.

10- Acil aksiyon planın yapılmaması;

– Tırmanışlarda bir kaza olması durumunda nereye haber verileceğinin bilinmemesi.

– Kimler ile bağlantıya geçileceğinin aşikâr olmayışı.

Teklifler

1- Dağ rehberleri ve kitaplarının güncellenmesi, rota bilgileri, minimum gereç gerekleri ve zorluk sınıflandırması yapılarak yeni envanterin oluşturulması ve bu bilgilerin kolay erişebilir olması.

2- a. Kolluk kuvvetleri, ulusal park vazifelileri ve mahallî idarelerin denetimlerinin ve bağlantının sıklaştırılması.

b. Tepe log-book uygulamasının tepe sonrası değil öncesinde de uygulanabilir olması, faaliyet öncesi grup, rota vb. bilgiler girildikten sonra faaliyete başlanması.

3- a. TDF ya da kulüp eğitimlerinde grup ahenginin kıymetine değinilmesi.

b. Tırmanış maliyetini düşürmek için tanınmayan şahısların faaliyete dahil edilmemesinin kıymetinde değinilmesi.

4- a. Eğitimlerin içeriklerinin ve eğitmenlerin yetkinliğinin kıymetlendirilmesi.

b. Eğitim kuruluşları ve eğiticilerin akredite olması.

5- Yerel kulüp bünyesinde ya da ferdi lisanslı atletlerin gereksinim duydukları gereçleri TDF bünyesinde emaneten kullanabilecekleri gereç stoku oluşturulması.

6- Tırmanış planlamasında;

– Grup üyelerinin bilgi marifet ve deneyiminin,

– Rota bilgisinin,

– Mevsim kaideleri ve hava durum raporlarının,

– Materyal uygunluğunun,

– Mümkünse fazladan 1 gün opsiyon için planlanmasına dikkat edilmesi.

7- Ekip önderinin rota seçiminde; grup kondisyonu, dağcılık bilgi ve deneyimi, mevsim kaideleri ve gereç durumu, rota bilgisi ve rehber kaynaklara nazaran tercihte bulunması.

8- Tırmanış önderinin takım seçimine ihtimam göstermesi. Başkanın tanımadığı, tırmanış düzeyini bilmediği, kullandığı ilaç ya da rahatsızlığı hakkında bilgisi olmadığı üyeyi takıma dahil etmemesi ya da rotayı mevcut takıma nazaran seçmesi.

9- “Dağ her vakit olduğu yerde duruyor, sen kâfi düzeyde olduğunda ya da kurallar olgunlaştığında tırman” ideolojisinin benimsenmesi.

10- a. Faaliyet öncesi mahallî kolluk kuvvetlerinin irtibat bilgilerinin alınması ve takım üyelerine ilişkin temel bilgilerin onlarla paylaşılması.

b. Faaliyete başlanılan kentte ya da kamp bölgesinde yer grubunun olması ve sistemli aralıklarla tırmanış takımı ile bağlantı kurulması.

c. Faaliyet öncesi tırmanış rotası ve saat bazlı mümkün olunacak bölge bilgisinin ilgili kişi ve mercilerle paylaşılması.

d. İlkyardım çantası ve mümkünse her takımda ilkyardımcı dokümanı olan grup üyesi olması.

e. Acil durum irtibat ekipmanlarının tırmanıcılarda bulunması (gps, telefon, telsiz, ayna, bieps, fener vb.)

f. Faaliyet planlaması yapılırken, acil durum oluşursa takım üyelerinin ne yapacaklarının planlanması ve grup üyelerine misyon dağılımının yapılması.

g. 1 Haziran 2020 tarihinden sonra yapılacak faaliyetlerde Kovid-19 ile ilgili federasyonun yayınladığı yönerge ve talimatlara uyulması.