Türk futbolunun problemlerini, New York Times’a anlattılar

New York Times'ta Rory Smith imzalı 'Boğaziçi'nde dehşet ve nefret' isimli bir analiz-haber yayınlandı. Tahlilde Türk futbolunun borç durumu ...
New York Times’ta Rory Smith imzalı ‘Boğaziçi’nde dehşet ve nefret’ isimli bir analiz-haber yayınlandı. Tahlilde Türk futbolunun borç durumu ortaya konurken, Galatasaray Teknik Yöneticisi Fatih Terim ve Gözlemci Emre Utkucan ile birlikte Antalyaspor Lideri Ali Şafak Öztürk konuştu.

İşte yazından öne çıkan noktalar:

“Türk futbolu, büyüklerin düşüşüyle kıvranırken, yaygın komplo teorileriyle birlikte artık Avrupa devleriyle uzunluk ölçüşemiyor. Tüm sorunları çözmek için birinin çıkıp kimsenin taşımadığı özellikleri taşıması gerekiyor.

Ülker Stadyumu’nda yüzlerce taraftar omuz omuza ve kızgın. Barikatları aşmak için birbirlerinin omuzlarına çıkıyorlar. Teknik yönetici gönderilmiş, kulüp lideri bir kenara çekilmiş, oyuncular ise kentin dışına çıkmak zorunda kalacak. Fenerbahçe kaybetti ve birileri, rastgele biri bunun bedelini ödemek zorunda.”

FENERBAHÇE, VASATLIKLA UĞRAŞ EDİYOR

“Her şeyi ötesinde, bu rastgele bir maç değildi. Fenerbahçe, bu yüzyılda birinci sefer Kıtalararası Derbi’de Galatasaray’a kendi alanında kaybetti. Galatasaray, İstanbul’un Avrupa yakasındaki kadrosu. Fenerbahçe ise Asya kıtasındaki temsilcisi.

Taraftarlar için bu keder verici yenilgilerden bir tanesi. Şampiyonluk umutları, uzun müddet evvel kayboldu. Artık bu yenilgi, Fenerbahçe’nin gelecek dönem Şampiyonlar Ligi’ne katılma umudunu da yok etti. Kulüp, artık vasatlıkla uğraş ediyor. Bu öfke, yalnızca kaybetmekle alakalı değil. Tıpkı vakitte kaygı de var.”

TÜRKİYE’NİN BÜYÜK İMPARATORLUKLARI

“Fenerbahçe, kendisine teselli bulamayan tek kulüp değil. İstanbul’un devasa üç büyük kulübü var; Avrupa yakasındaki Galatasaray ve Beşiktaş ile Asya yakasındaki Fenerbahçe. 1984’ten bu yana 1 dönem dışında tüm şampiyonlukları bu üç büyük kulüp kazandı. Taraftarlarının sayıları milyonlarla ölçülüyor. Yalnızca İstanbul’da değil, Türkiye’nin her yanında taraftarları var. Spor kulübü üzere değiller. Daha çok her yere yayılmış büyük imparatorluklar gibiler.

Bu dönem bitime 3 hafta kala, Türk futbolunun Golyatları bir tarafa çekilmiş durumda. Hatta, gelecek dönem Şampiyonlar Ligi’nde de olamayacaklar. Şampiyonluğu bir Davut kazanacak. Muhtemelen Başakşehir… En üst ligdeki maceralarında birinci defa şampiyonluğa bu kadar yakınlar. Onlarla uğraş eden Trabzonspor ise İstanbul dışındaki en büyük kulüp.”

“KALELERİN TEMELLERİ SALLANIYORDU”

“Öfke Kadıköy sokaklarını doldurmadan evvel Fenerbahçe şampiyonluk yarışından düşmüştü. Beşiktaş’ın ise biraz daha sonra düştü. Trabzonspor ile berabere kaldılar ve şampiyonluk umutları yok oldu. Galatasaray, Kıtalararası Derbi’yi kazanmış olsa bile lig haziran ayında tekrar başladıktan sonra yarıştan düştü.

Boğaz’ın her iki yakasında yer alan bu asırlık futbol kaleleri, şampiyonluk yarışından bir bir düştü. Aslında temelleri, uzun müddettir sallanıyordu.”

“TÜRK FUTBOLU, KEPENK KAPATMAYI GÖZE ALAMAZDI”

“Koronavirüs pandemisi nedeniyle Avrupa’daki çabucak hemen her lig durdu. Galatasaray’ın konutu olan Türk Telekom Stadyumu’nda bir paklık grubu, çok zahmetli de olsa her koltuğu ve her yüzeyi tek tek dezenfekte etti. Aslında Türkiye, mart ortasına kadar futbola devam etmeyi planlıyordu. Ülkede birinci koronavirüs hadiseleri çıktıktan ve hastalık yayılmaya başladıktan sonra birçok oyuncu, ligin devam etmesi fikrinden rahatsız olduklarını lisana getirmişti. Ne olursa olsun, ülkenin Spor Bakanı maçların devam edeceğini söyledi ve o hafta sonu maçlar, seyircisiz bir formda devam etti.

Avrupa’nın en varlıklı ligleri için bile pandeminin ağır ekonomik sonuçları olacaktı. Taraftarsız maçların da sonucu olacaktı. Türkiye ise bu süreçte anlaşılmaz ve varoluşsal bir noktada kaldı. Koronavirüs pandemisi çarpmadan evvel bile Harika Lig gruplarının toplam 2.6 milyar dolar borçları vardı. Türk futbolu, bu borçlarla birlikte kepenk kapatmayı göze alamazdı. Borçların çok büyük bir kısmı Fenerbahçe, Galatasaray, Beşktaş ve Trabzonspor’a ilişkin. Borçlarının büyük kısmı ödenmemiş vergiler olsa da ülkenin para ünitesi olan Lira’nın da düşüşü yardımcı olmadı. 4 büyüğün tamamı, son yıllarda UEFA’nın Finansal Fair Play kuralları ile meseleler yaşadı.

Lakin, bu borçla büyük ölçüde çok yüksek fiyattan alınan ve düşük fiyatlara satılan yaşlı yabancı yıldızlara ödenen paralardan kaynaklanıyordu. Bu yanlışlıklar, yıllar boyunca sürdü. CIES Futbol Gözlemevi’ne nazaran Muhteşem Lig, 31 Avrupa Ligi ortasında en yüksek yaş ortalamasına sahip turnuva. Türkiye Futbol Federasyonu’nun eski lideri Yıldırım Demirören’in daha evvel dediği üzere, bu durum artık sürdürülebilir olmaktan çıkmıştı.”

ALİ ŞAFAK ÖZTÜRK: “SİSTEM SAĞLIKLI DEĞİL”

“Türk bankaları, kulüplere bir yaşama fırsatı verdi. Borçlarını yapılandıracak ve ülke bankaları her kadronun borçlarını yönetecekti. Ayrıyeten, kulüplerin finansal durumlarını da federasyon regüle edecekti. Ama, bu kurtarma paketi de çöktü.”

Antalyaspor Lideri Ali Şafak Öztürk, bu pakedin uzun vadeli bir tahlil olmadığını savunuyor: “Sistem, sağlıklı değil. Kulüpler az kazanıyor lakin her geçen gün çok daha fazla harcıyor. Önümüzdeki yıllar için hiç optimist değilim.”

FATİH TERİM: “AVRUPA İLE FARK BÜYÜYOR”

“Bir noktaya kadar, eski büyüklerin finansal borçları Türkiye’deki çabayı dengeledi. Bu sayede Başakşehir üzere bir kulüp öne çıkma fırsatı buldu.

“Artık büyük ve küçük kulüpler yok.” diyor Galatasaray Teknik Yöneticisi ve son 30 yılda Türk futbolunun en dominant figürü olan Fatih Terim; “Avrupa gruplarıyla Türk kulüpleri ortasındaki fark her geçen büyüyor. Öte yandan, Üstün Lig ise daha istikrarlı bir lig haline geliyor.”

TÜRK KULÜPLERİNİN DEMOKRASİ MODELİ

“Bankaların duruma müdahale etmesi bir sorunu çözdü lakin diğer sorunları daha da artırdı. Ali Şafak Öztürk, “Her kulüp için finansal düzenlemeler farklılık gösteriyor. Sistem gereğince açık değil. Bu da insanlara şüphelenmeleri için alan bırakıyor.” diyor.

Türk kulüpleri, üyelerden oluşan organizasyonlardır. Muhakkak aralıklarla kendi liderlerini seçerler. Teorik olarak, bu demokrasi modeli kulübü özel yatırımcılardan korur. Fakat artan bir formda, bu demokrasi modelinin yeni futbol nizamıyla artık uyuşmadığını söyleyenler var.”

HAMİT ALTINTOP: “HEDİYE VERMEK ZORUNDA HİSSEDİYORLAR”

“Antalya’da bir tatil köyü işletmecisi olan Ali Şafak Öztürk, “Bu kentten kazandıklarımı tekrar bu kente geri verebilmek daha kolay olurdu. Gördüğünüz üzere, özel yatırımcıları bu kulübe kabul edemiyoruz.” diyor. Gelirler artmadan, bu kulüplerin borçlarını ödemek için sonlu seçenekleri var. Maliyetleri düşürecekler ve bu durumda da öteki bir düşünce ortaya çıkacak. Öztürk, “Bu formda de oynanan oyunun kalitesi çok düşecek ve akabinde kulüplerin pahaları de misal formda düşecek.” kelamlarıyla bir gerçeği ortaya koyuyor.”

Seçim modelinde, tekrar seçilmenin tek yolu başarılı bir grup kurmaktan geçiyor. Bunun tesiriyle liderler, kısa vadeli tahlillere yöneliyorlar. Tekrar seçilebilmek ve gücü ellerinde tutabilmek için kısa vadeli tahlillere başvuruyorlar. Eski Real Madrid, Bayern Münih ve Galatasaray futbolcusu olan Türkiye Futbol Federasyonu Yöneticisi Hamit Altıntop, “Başkanlar, taraftarlara armağanlar sunmak zorunda hissediyorlar kendilerini.” halinde durumu açıklıyor.”

FATİH TERİM: “BAŞARISIZLIĞIN NEDENİ, EN KOLAY YOLU”

Tahminen de daha ziyanlı olan bu sistem sayesinde kulüpler uzun vadeli planlar yapmaktan kaçınıyor. Fatih Terim, “Bir futbol kadrosu başarısız olduğunda, kulüpler öncelikler teknik yöneticilerinden vazgeçiyor. Başarısızlığa bir neden bulabilmek için en kolay yol bu.” diyor.

Emre Utkucan, sıradışı bir seyahati olduğunu kabul ediyor. 8 yıl evvel bir TV kanalında yorumcu olarak çalışıyordu. Misyonu, İtalya ve İspanya başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesinden maçları yorumlamaktı.

“Bir gece.” diyor Emre Utkucan; “Fatih Terim yorumlarımı dinlemiş. Oyunu görme biçimimi, oyuncuları tahlil etme tarzımı ve bilgi derinliğime hayran kalmış. Bu yüzden beni kulübün idman tesislerine davet etti.”

BUNU TERİM YAPTI, ZİRA BİR TEK O YAPABİLİRDİ

“Kısa bir mühlet sonra Fatih Terim, hayatı boyunca Galatasaray’ın bir üyesi olmuş Emre Utkucan’ı Galatasaray’ın transfer grubundaki en kıymetli vazifelerden birine getirdi. Emre Utkucan, “Çok büyük bir atılımdı. Tekerlekli sandalyede olan bir TV yorumcusunu, transferlerden ve tahlillerden sorumlu hale getirdi.” diyor.

Bunu Fatih Terim yaptı, zira bir tek Fatih Terim yapabilirdi.

Emre Utkucan, Galatasaray’da yedi teknik yönetici ve dört liderle çalıştı. Memleketler arası gözlemcilik vazifesini tüm bu süreç boyunca sürdürdü. Kendi analist takımını kurdu. Kendi tabiriyle, “Nerd’ler” (Editör notu: okulda daima çalışan ‘inek öğrenci’ler) takımını oluşturdu.

TÜRK FUTBOLUNUN GEREKSİNİMİ: ORGANİZASYONEL İSTİKRAR

“Emre Utkucan, her şeyin her an değiştiği bir ülkede sıradışı ve alışılmamış bir paha. Kendisini Galatasaray’ın karakutusu olarak tanımlıyor. Bir tıp kurumsal bilgi deposu. Neredeyse Türkiye’de çeşidinin tek örneği. Kulüplerde daima olarak gelenler, gidenler varken o bu kadronun değişmez yöneticisi.”

“Galatasaray’ın son 8 yılda 4 defa şampiyon olması ve 4 defa Türkiye Kupası’nı kazanması sürpriz değil. Bunun özel bir yeteneğinin olmadığını düşünüyor, yalnızca çok sıkı çalışmak ve istikrarlı olmak. Utkucan, “Organizasyonel istikrar, sahiden büyük lükstür.” diyor.

Türk futbolunun tarihi boyunca en büyük eksiği olan organizasyonel istikrar özelliği, güzelleşmenin tahminen de en kıymetli yolu. Fatih Terim, ülke futbolunun problemleri için ‘Sağlık bir çözüm’ istiyor. Hamit Altıntop ise “Daha istikrarlı ve daha disiplinli” kulüpler peşinde…”

Bu türlü bir yaklaşım için ülkenin gençlik faaliyetlerine yönelmesi gerekiyor. Türkiye, büyük oranda genç olan 80 milyon nüfusa sahip olsa da kendi yıldızlarını yetiştirme konusunda Avrupa ülkelerinin çok gerisinde. Hamit Altıntop üzere ulusal yıldızlar, Almanya’daki ikinci-üçüncü nesil gurbetçilerden…

“ÖNCELİKLİ SIKINTILARI ALINAN SKORLAR”

“Çok büyük bir potansiyelimiz var.” diyor Hamit Altıntop, “Fakat, hakikat sistemimiz yok. Öncelikli kaygıları a ekipler ve alınan skorlar. Genç kadrolara ve buradaki genç oyunculara muhtaçlıkları olan şeyleri vermeyi unutuyoruz.”

Burada birinci muhtaçlık, genç ekip antrenörleri. Bir birden fazla taban fiyattan biraz daha fazla kazanıyorlar ve nizamlı biçimde paralarını alamıyorlar. Hamit Altıntop, federasyondaki vazifesine buradaki sıkıntıları düzeltmek için istekli bir formda geldi.

“Eğer paran yoksa, altyapı dışında diğer bir işte de çalışman gerekir. Kulüpler evvel bunu anlamalı.” diyor Hamit Altıntop; “Bunu değiştirmenin en yanlışsız yolu, genç kadro hocaları için gerçek eğitimi vermek ve sonra kendi çocuklarımıza inanç duymak.”

FATİH TERİM: “ÇÖZÜM BULUNMAZSA KRİZ DEVAM EDECEK”

Hamit Altıntop üzere Fatih Terim de, şu andaki finansal krizin tüm sistemi yine başlatmak için bir fırsat olarak görüyor. Diğer dermanının olmadığını düşünüyor. Deneyimliler ve paralı askerler için boşa savrulan paralarla geçen yıllar. Yalnızca gelecek haftayı düşünerek geçen yıllar. Büyük ölçüde bir sonraki seçimi kazanmak için harcanan paralar.

Fatih Terim, “Doğru ve kalıcı tahliller bulmadığımız sürece, finansal kriz durumu devam edecek.” diyor.

FARKLI BİR TAHLİL İSTİYORLAR, TEKNİK YÖNETİCİ GİDİYOR

Ülker Stadyumu’nun dışında, Galatasaray hezimeti sonrası birçok taraftar artık gitmiş ve yalnızca en bağlı olan Fenerbahçeliler etraftaki sokaklarda. Gece boyunca bağırmaya devam ediyorlar. Artık farklı bir tahlil istiyorlar. İki gün sonra isteklerine kavuşuyorlar. Fenerbahçe, teknik yöneticisiyle yollarını ayırıyor.”

3 TL’ye dünyaları kazandılar. Sen de kazanmak için çabucak tıkla!

Yasal İkaz: Bu haber kaynak gösterilmeden kullanılamaz.